Tymczasowe aresztowanie

adwokat Piotr Chróściel
· zaktualizowano

Cele w areszcie

Co to jest tymczasowe aresztowanie?

W niektórych postępowaniach karnych prokuratura składa do sądu wniosek, aby ten zastosował wobec podejrzanego tymczasowe aresztowanie. Tymczasowe aresztowanie to, jak sama nazwa wskazuje, przymusowe umieszczenie w celi w areszcie śledczym na pewien okres, najczęściej na kilka miesięcy.

Spis treści:

Przesłanki tymczasowego aresztowania

Spośród przesłanek tymczasowego aresztowania wyróżnia się przesłanki ogólne i szczególne. Przesłanka ogólna tymczasowego aresztowania to istnienie dużego prawdopodobieństwa, że oskarżony popełnił przestępstwo. Oceny, czy zebrane przez oskarżyciela dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo popełnienia przestępstwa dokonuje sąd, rozpatruje wniosek prokuratora o zastosowanie tymczasowego aresztowania. Istnienie dużego prawdopodobieństwa popełnienia przez oskarżonego przestępstwa jest nazywane przesłanką ogólną, ponieważ tymczasowego aresztowania nie można stosować, jeśli nie istnieje duże prawdopodobieństwo, że oskarżony popełnił przestępstwo.

Do szczególnych przesłanek tymczasowego aresztowania należą:

  • uzasadniona obawa ucieczki lub ukrycia się oskarżonego, zwłaszcza wtedy, gdy nie można ustalić jego tożsamości albo nie ma on w kraju stałego miejsca pobytu;
  • uzasadniona obawa, że oskarżony będzie nakłaniał do składania fałszywych zeznań lub wyjaśnień albo w inny bezprawny sposób utrudniał postępowanie karne np. poprzez częste zmiany miejsca zamieszkania uniemożliwiające skuteczne zawiadomienie go o terminie rozprawy
  • realna na tle okoliczności ujawnionych w sprawie Obawa popełnienia przez oskarżonego nowego, ciężkiego przestępstwa.

Gdzie odbywa się areszt tymczasowy?

Tymczasowe aresztowanie odbywa się w aresztach śledczych. Areszt śledczy może być samodzielną jednostką lub wyodrębnionym oddziałem aresztu śledczego lub zakładu karnego. Lista aresztów śledczych w Polsce jest dostępna pod adresem: Wikipedia

Kontakt z tymczasowo aresztowanym

Osoba tymczasowo aresztowana jest pozbawiona wolności i nie może widzieć się ani dzwonić do nikogo "z zewnątrz" bez zgody prokuratora. W praktyce taka zgoda jest bardzo rzadko wydawana, nawet członkom najbliższej rodziny.

Wyjątkiem jest obrońca tymczasowo aresztowanego, któremu zgoda na widzenie powinna być wydawana zawsze. Z tego względu tak istotne jest, aby tymczasowo aresztowany miał obrońcę.

Oczywiście ciężko jest ustanowić obrońcę będąc pozbawionym wolności i bez dostępu do telefonu, dlatego zgodnie z przepisami obrońcę dla osoby pozbawionej wolności może ustanowić dowolna osoba (członek rodziny, kolega itd.), wystarczy, że podpisze pełnomocnictwo wybranemu przez siebie adwokatowi.

Maksymalny czas tymczasowego aresztowania

W postępowaniu przygotowawczym, tymczasowe aresztowanie co do zasady nie może trwać dłużej niż 12 miesięcy.

Łączny okres stosowania tymczasowego aresztowania w postępowaniu przygotowawczym i sądowym do chwili wydania pierwszego wyroku przez sąd pierwszej instancji co do zasady nie może trwać dłużej niż 2 lata.

maksymalny czas tymczasowego aresztowania

Od chwili wydania pierwszego wyroku przez sąd pierwszej instancji każdorazowe przedłużenie tymczasowego aresztowania może następować na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy jednak nie ma ustawowego limitu, ile razy tymczasowe aresztowanie może być w ten sposób przedłużone. Kodeks postępowania karnego stanowi jedynie, że w przypadku orzeczenia przez sąd pierwszej instancji bezwzględnej kary pozbawienia wolności tymczasowe aresztowanie można stosować aż do chwili rozpoczęcia wykonania kary. W przypadku orzeczenia innej kary, np. kary pozbawienia wolności w zawieszeniu, tymczasowe aresztowanie należy uchylić.

Przyznanie się do winy a tymczasowe aresztowanie

Przyznanie się do winy nie jest skutecznym sposobem na uniknięcie tymczasowego aresztowania. Bardzo często tymczasowy areszt jest stosowany pomimo przyznania się do winy.

Ile trwa tymczasowe aresztowanie?

Pierwsze postanowienie o tymczasowym aresztowaniu sąd wydaje co do zasady na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Jeżeli postępowanie się przedłuża, areszt bywa przedłużany: w postępowaniu przygotowawczym łącznie zwykle do 12 miesięcy, a do chwili wydania pierwszego wyroku przez sąd I instancji – łącznie do 2 lat. W szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd apelacyjny może przedłużyć areszt na dłużej.

W praktyce oznacza to, że „tymczasowy” areszt potrafi trwać wiele miesięcy, a w poważniejszych sprawach nawet ponad dwa lata. Dlatego tak ważne jest, by na każdym etapie kontrolować podstawy jego stosowania.

Jak uchylić lub skrócić tymczasowe aresztowanie?

Na postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania przysługuje zażalenie – składa się je w terminie 7 dni od ogłoszenia lub doręczenia postanowienia.

Niezależnie od zażalenia oskarżony lub jego obrońca może w każdym czasie złożyć wniosek o uchylenie albo zmianę środka zapobiegawczego na łagodniejszy, na przykład:

  • poręczenie majątkowe (kaucję),
  • dozór Policji,
  • zakaz opuszczania kraju.

Taki wniosek rozpoznaje się co do zasady w ciągu 3 dni. Dobrze uzasadniony wniosek – wykazujący, że ustały przesłanki aresztu – często pozwala doprowadzić do zwolnienia podejrzanego.

Czy tymczasowe aresztowanie wlicza się do wyroku?

Tak. Okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, w tym czas tymczasowego aresztowania, zalicza się na poczet orzeczonej kary (art. 63 Kodeksu karnego). Jeden dzień tymczasowego aresztowania odpowiada jednemu dniowi kary pozbawienia wolności, dwóm dniom kary ograniczenia wolności albo równowartości dwóch stawek dziennych grzywny.

Jeżeli ostatecznie zapadnie kara pozbawienia wolności, czas spędzony w areszcie pomniejsza okres, który pozostaje do odbycia.

Widzenia z osobą tymczasowo aresztowaną

Spotkanie z osobą tymczasowo aresztowaną wymaga zgody organu, do którego dyspozycji ona pozostaje – prokuratora w postępowaniu przygotowawczym albo sądu w postępowaniu sądowym. Mimo to osobie aresztowanej przysługuje co najmniej jedno widzenie w miesiącu z osobą najbliższą.

Inaczej jest w przypadku obrońcy – widzenie z adwokatem odbywa się bez zgody organu i bez obecności innych osób. To kolejny powód, dla którego pierwszym krokiem rodziny powinno być ustanowienie obrońcy.

Adwokat Kielce – pomoc przy tymczasowym aresztowaniu

Jeśli ktoś z Twoich bliskich został zatrzymany lub grozi mu tymczasowe aresztowanie, liczy się czas. Jako kancelaria adwokacka z Kielc bierzemy udział w posiedzeniach aresztowych, składamy zażalenia i wnioski o uchylenie aresztu oraz reprezentujemy klientów w toku całego postępowania karnego.

Pamiętaj, że pełnomocnictwa obrońcy osobie pozbawionej wolności może udzielić także członek rodziny lub inna osoba. Nie zwlekaj – skontaktuj się z nami.

Najczęściej zadawane pytania

Ile trwa tymczasowe aresztowanie?

Pierwszy okres to zwykle do 3 miesięcy. W postępowaniu przygotowawczym areszt może być przedłużany łącznie zwykle do 12 miesięcy, a do chwili pierwszego wyroku sądu I instancji – łącznie do 2 lat. W szczególnie uzasadnionych wypadkach bywa przedłużany dłużej.

Czy tymczasowy areszt wlicza się do wyroku?

Tak. Cały okres rzeczywistego pozbawienia wolności, w tym tymczasowego aresztowania, zalicza się na poczet kary. Jeden dzień aresztu odpowiada jednemu dniowi kary pozbawienia wolności.

Jak wyciągnąć kogoś z aresztu śledczego?

Można złożyć zażalenie na postanowienie o areszcie (w terminie 7 dni), a także w każdym czasie wniosek o uchylenie aresztu lub zamianę na łagodniejszy środek, np. poręczenie majątkowe (kaucję). Skuteczną drogą jest działanie obrońcy.

Czy można widywać się z osobą tymczasowo aresztowaną?

Tak, po uzyskaniu zgody organu, do którego dyspozycji pozostaje aresztowany (prokuratora lub sądu). Osobie aresztowanej przysługuje co najmniej jedno widzenie w miesiącu z osobą najbliższą. Obrońca ma dostęp bez zgody.

Czym różni się zatrzymanie od tymczasowego aresztowania?

Zatrzymanie przez Policję trwa maksymalnie 48 godzin (a po przekazaniu do sądu dalsze do 24 godzin na decyzję o areszcie). Tymczasowe aresztowanie stosuje sąd i może trwać wiele miesięcy.

Kancelaria Adwokacka
Bronkowska Chróściel Kobryń Adwokaci

↑ Wróć do góry