Adwokat od zachowku w Kielcach
Pomoc adwokata w sprawach o zachowek
Zostałeś pominięty w testamencie albo większość majątku spadkodawca rozdał za życia w darowiznach? Jako najbliższa rodzina możesz mieć prawo do zachowku, czyli do pieniężnego wyrównania części, która przypadłaby Ci przy dziedziczeniu ustawowym.
Prowadzimy sprawy o zachowek na każdym etapie – od wyliczenia należnej kwoty i wezwania do zapłaty, przez negocjacje, po pozew i reprezentację w sądzie. Działamy także po drugiej stronie, broniąc osób, od których ktoś domaga się zachowku.
W czym pomagamy:
- ustalenie, czy i w jakiej wysokości przysługuje Ci zachowek,
- wyliczenie zachowku z doliczeniem darowizn i zapisów windykacyjnych,
- wezwanie do zapłaty i negocjacje ze spadkobiercami lub obdarowanymi,
- pozew o zachowek i reprezentacja przed sądem,
- obrona przed roszczeniem o zachowek (m.in. wydziedziczenie, obniżenie, rozłożenie na raty),
- sprawy powiązane: wydziedziczenie i niegodność dziedziczenia.
Kancelaria Adwokacka
Bronkowska Chróściel Kobryń Adwokaci
Z tej strony dowiesz się także:
Komu przysługuje zachowek
Zgodnie z art. 991 kodeksu cywilnego zachowek należy się najbliższym spadkodawcy: zstępnym (dzieciom, wnukom), małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy – ale tylko tym, którzy w danej sytuacji byliby powołani do spadku z ustawy. Rodzeństwu ani dalszym krewnym zachowek co do zasady nie przysługuje.
Zachowek jest roszczeniem pieniężnym. Uprawniony nie może żądać konkretnych rzeczy ze spadku – przysługuje mu zapłata określonej sumy pieniędzy.
Ile wynosi zachowek
Zachowek to co do zasady połowa (1/2) wartości udziału spadkowego, który przypadłby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. Jeżeli uprawniony jest małoletni albo trwale niezdolny do pracy, zachowek wynosi dwie trzecie (2/3) tego udziału.
Najpierw ustala się więc, ile uprawniony odziedziczyłby „z ustawy", a następnie bierze się odpowiednio połowę lub dwie trzecie wartości tego udziału.
Jak obliczyć zachowek
Podstawą wyliczenia jest tzw. substrat zachowku. Co do zasady jest to czysta wartość spadku (aktywa pomniejszone o długi spadkowe), powiększona o doliczane darowizny oraz zapisy windykacyjne. Dzięki temu nie da się pozbawić bliskich zachowku, rozdając majątek jeszcze za życia.
Do substratu zachowku co do zasady nie dolicza się:
- drobnych darowizn zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych,
- darowizn dokonanych dawniej niż na 10 lat przed otwarciem spadku na rzecz osób, które nie są spadkobiercami ani uprawnionymi do zachowku.
Wartość darowizny oblicza się według stanu z chwili jej dokonania, a według cen z chwili ustalania zachowku. W praktyce wycena majątku – zwłaszcza nieruchomości – bywa osią sporu, dlatego warto, by wyliczenie przygotował adwokat prowadzący sprawy spadkowe.
Od kogo można żądać zachowku
W pierwszej kolejności zapłaty zachowku żąda się od spadkobierców (najczęściej powołanych w testamencie). Jeżeli uzyskanie zachowku od spadkobierców nie jest możliwe lub pełne jego zaspokojenie od nich nie nastąpi, roszczenie można kierować kolejno do zapisobierców windykacyjnych, a następnie do osób obdarowanych przez spadkodawcę – w granicach określonych w kodeksie cywilnym.
Jeśli uprawniony do zachowku sam otrzymał od spadkodawcy darowiznę albo powołano go do spadku, odpowiednie wartości zalicza się na należny mu zachowek.
Kiedy zachowek nie przysługuje
Prawa do zachowku można zostać pozbawionym w kilku sytuacjach:
- wydziedziczenie – spadkodawca może w testamencie pozbawić zstępnego, małżonka lub rodzica zachowku, ale wyłącznie z przyczyn wskazanych w ustawie i wymienionych w testamencie,
- niegodność dziedziczenia – orzekana przez sąd m.in. wobec osoby, która dopuściła się ciężkiego przestępstwa przeciwko spadkodawcy,
- zrzeczenie się dziedziczenia – umowa ze spadkodawcą zawarta u notariusza, która pozbawia zachowku także zstępnych zrzekającego się,
- odrzucenie spadku – osoba, która odrzuciła spadek, traktowana jest tak, jakby nie dożyła jego otwarcia.
Od 2023 r. osoba zobowiązana do zapłaty zachowku może ponadto żądać jego rozłożenia na raty, odroczenia terminu płatności, a w wyjątkowych przypadkach – obniżenia. Dopuszczalne jest też zrzeczenie się samego prawa do zachowku.
Przedawnienie roszczenia o zachowek
Roszczenie o zachowek przedawnia się co do zasady z upływem 5 lat – licząc od ogłoszenia testamentu, a tam gdzie testamentu nie ma, od otwarcia spadku, czyli od śmierci spadkodawcy. Po upływie tego terminu dochodzenie zachowku staje się znacznie trudniejsze, dlatego ze zgłoszeniem roszczenia nie warto zwlekać.
Jak dochodzić zachowku
Sprawę o zachowek zwykle zaczyna się od wezwania do zapłaty skierowanego do spadkobierców lub obdarowanych. Często na tym etapie udaje się zawrzeć ugodę. Gdy to nie przynosi skutku, kieruje się pozew o zachowek do sądu. Sprawę rozpozna sąd rejonowy albo – przy wyższej wartości roszczenia – sąd okręgowy (dla mieszkańców Kielc i okolic właściwy jest zwykle Sąd Rejonowy lub Sąd Okręgowy w Kielcach).
Pomagamy ustalić krąg uprawnionych i zobowiązanych, wyliczyć zachowek z uwzględnieniem darowizn, przygotować wezwanie oraz pozew i poprowadzić sprawę aż do zapłaty.
Konsultacja z adwokatem w Kielcach
Chcesz wiedzieć, czy należy Ci się zachowek i ile może wynosić – albo ktoś żąda zachowku od Ciebie? Zadzwoń pod 739 168 007 lub napisz – ocenimy sprawę i zaproponujemy dalsze kroki. Skontaktuj się z kancelarią.
Przeczytaj też
Treść ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa jest inna – skonsultuj swoją sytuację z adwokatem.
